🎯 Суралцах зорилго
- Гол огноог алдаагүй санах
- Үйл явдлыг эринд ангилах
- Монгол ба дэлхийн үйл явдлыг зэрэгцүүлэх
Он цаг цээжлэх арга
Салангид тоо цээжлэх нь хамгийн муу арга. Оронд нь:
1. Бүлэглэ: 1911–1915–1921–1924 нь нэг «тусгаар тогтнолын багц».2. Түүх ярь: огноог өгүүлбэр болгон холбо — «Чин улсаас салсан (1911) ч бүрэн хүлээн зөвшөөрөгдөөгүй (1915), хувьсгалын дараа (1921) бүгд найрамдах улс болсон (1924)».3. Зөрүүг тооц: 1206-аас 1368 хүртэл 162 жил — Их Монгол улсаас Юань мөхөх хүртэлх хугацаа.4. Давтах хуваарь гарга: 1 өдөр, 3 өдөр, 7 өдөр, 14 өдрийн дараа давт.
Монголын түүхийн бүрэн хэлхээс
- МЭӨ 209Эрт үе🇲🇳 Монгол
Хүннү гүрэн хүчирхэгжив
Модун шаньюй хаан ширээнд суусны дараа Хүннү нь Төв Азийн хамгийн хүчирхэг нүүдэлчдийн гүрэн болсон.
- 93Эрт үе🇲🇳 Монгол
Сяньби улс Хүннүг сольв
Хүннү сулран задарч, Сяньби аймаг Монгол нутгийн зонхилох хүчин болсон.
- 552Дундад үе🇲🇳 Монгол
Түрэгийн хаант улс байгуулагдав
Бумын хаан Жужаныг ялж, Алтайгаас Хар тэнгис хүртэл үргэлжилсэн Түрэгийн хаант улсыг байгуулсан.
- 744Дундад үе🇲🇳 Монгол
Уйгурын хаант улс байгуулагдав
Уйгурчууд Түрэгийн хаант улсыг халж, Орхоны хөндийд Хар балгас нийслэлтэй улсаа байгуулсан.
- 907Дундад үе🇲🇳 Монгол
Кидан (Ляо) улс байгуулагдав
Кидан аймгууд Абаожигийн удирдлагад нэгдэж, нүүдэлчин болон суурин ард түмнийг хамтад нь захирсан улс байгуулсан.
- 1206Дундад үе🇲🇳 Монгол
Их Монгол улс байгуулагдав
Их хуралдайгаар Тэмүүжинд «Чингис хаан» цол өргөмжилж, Их Монгол улсыг тунхагласан.
- 1227Дундад үе🇲🇳 Монгол
Чингис хаан таалал төгсөв
Тангудын аян дайны үеэр Чингис хаан таалал төгссөн. Оршуулгын газар нь өнөөг хүртэл нууц хэвээр.
- 1229Дундад үе🇲🇳 Монгол
Өгөөдэй хаан ширээнд заларав
Их хуралдайгаар Чингис хааны гурав дахь хүү Өгөөдэй хаан ширээнд заларсан.
- 1235Дундад үе🇲🇳 Монгол
Хархорум хотыг байгуулав
Өгөөдэй хаан Их Монгол улсын нийслэл Хархорум хотыг барьж эхэлсэн.
- 1271Дундад үе🇲🇳 Монгол
Юань улс тунхаглагдав
Хубилай хаан улсын нэрийг «Их Юань» болгож, нийслэлээ Ханбалик руу шилжүүлсэн.
- 1368Дундад үе🇲🇳 Монгол
Юань улс мөхөв
Мин улсын цэрэг Ханбаликийг эзэлж, монголын хаад хойд зүг нутаг буцсан (Хойд Юань).
- 1479 (ойролцоогоор)Дундад үе🇲🇳 Монгол
Мандухай хатан Батмөнхийг хаан ширээнд өргөмжлөв
Мандухай сэцэн хатан долоон настай Батмөнхийг Даян хаан цолоор өргөмжилж, дараа нь монгол түмнийг дахин нэгтгэсэн.
- 1578Шинэ үе🇲🇳 Монгол
«Далай лам» цол өргөмжлөв
Түмэдийн Алтан хан Содномжамцад «Далай лам» цол өргөмжилсөн.
- 1691Шинэ үе🇲🇳 Монгол
Долноорын чуулган
Халхын ноёд Манжийн Чин улсад дагаар орохоор шийдсэн чуулган болсон.
- 1911Шинэ үе🇲🇳 Монгол
Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгал
Монголчууд Чин улсаас тусгаар тогтнолоо зарлаж, VIII Богд Жавзандамбыг хаан ширээнд өргөмжилсөн.
- 1921Орчин үе🇲🇳 Монгол
Ардын хувьсгал ялав
Долдугаар сарын 11-нд Ардын засгийн газар байгуулагдаж, Монгол улс гадаадын хараат байдлаас гарах эхлэл тавигдсан.
- 1924Орчин үе🇲🇳 Монгол
БНМАУ тунхаглагдав
VIII Богд таалал төгссөний дараа Улсын анхдугаар их хурлаар Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсыг тунхаглаж, анхны Үндсэн хуулийг баталсан.
- 1939Орчин үе🇲🇳 Монгол
Халхын голын дайн
Монгол-Зөвлөлтийн цэрэг Японы Квантуны армийг Халхын голын дайнд ялсан.
- 1945Орчин үе🇲🇳 Монгол
Тусгаар тогтнолын бүх ард түмний санал асуулга
Аравдугаар сарын 20-нд болсон плебисцитэд оролцогчид тусгаар тогтнолыг бүрэн дэмжсэн.
- 1961Орчин үе🇲🇳 Монгол
Монгол улс НҮБ-д элсэв
Аравдугаар сарын 27-нд Монгол улс Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн болсон.
- 1990Орчин үе🇲🇳 Монгол
Ардчилсан хувьсгал
Энх тайвнаар өрнөсөн жагсаал, өлсгөлөнгийн үр дүнд нэг намын тогтолцоо унаж, олон намын анхны сонгууль болсон.
- 1992Орчин үе🇲🇳 Монгол
Шинэ Үндсэн хууль батлагдав
Нэгдүгээр сарын 13-нд батлагдсан Үндсэн хуулиар улсын нэр «Монгол Улс» болж, хүний эрх, олон намын тогтолцоо, зах зээлийн эдийн засаг хуульчлагдсан.
🔬 Хичээлийн лаборатори
Таамагла → Турш → Шалга. Уншсанаа энд бататга.
Тоглуулах товчийг дарж, үйл явдлууд он цагийн дарааллаар хэрхэн өрнөснийг ажигла.
МЭӨ 209
Хүннү гүрэн хүчирхэгжив
Модун шаньюй хаан ширээнд суусны дараа Хүннү нь Төв Азийн хамгийн хүчирхэг нүүдэлчдийн гүрэн болсон.
93
Сяньби улс Хүннүг сольв
552
Түрэгийн хаант улс байгуулагдав
744
Уйгурын хаант улс байгуулагдав
907
Кидан (Ляо) улс байгуулагдав
1206
Их Монгол улс байгуулагдав
1227
Чингис хаан таалал төгсөв
1229
Өгөөдэй хаан ширээнд заларав
1235
Хархорум хотыг байгуулав
1271
Юань улс тунхаглагдав
1368
Юань улс мөхөв
1479 (ойролцоогоор)
Мандухай хатан Батмөнхийг хаан ширээнд өргөмжлөв
1578
«Далай лам» цол өргөмжлөв
1691
Долноорын чуулган
1911
Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгал
1921
Ардын хувьсгал ялав
1924
БНМАУ тунхаглагдав
1939
Халхын голын дайн
1945
Тусгаар тогтнолын бүх ард түмний санал асуулга
1961
Монгол улс НҮБ-д элсэв
1990
Ардчилсан хувьсгал
1992
Шинэ Үндсэн хууль батлагдав
📌 Дүгнэлт
Он цагийн хэлхээсийг бүтнээр нь харах чадвар бол шалгалтын хамгийн хүчтэй зэвсэг. Тоглоомын хэсэг дэх «Он цагийг зөв байрлуул» тоглоомоор дадлага хий.
Өөрийгөө шалгах
Хичээлийн тестийг өгч мэдлэгээ бататга.
Холбогдох тоглоом
Тоглож байж сурах нь илүү удаан санагддаг.
Дуусгаснаар ахиц болон XP-д тооцогдоно.