🎯 Суралцах зорилго
- Тусгаар тогтнолын үе шатыг дарааллаар нь хэлэх
- Гол баримт бичгүүдийг нэрлэх
- Олон улсын хүлээн зөвшөөрлийн үйл явцыг тайлбарлах
Тусгаар тогтнолын зам
- 1
1911
Чин улсаас салж тусгаар тогтнолоо зарласан.
- 2
1915
Хиагтын гэрээ — автономит статус.
- 3
1921
Ардын хувьсгал, бодит эрх мэдэл сэргэсэн.
- 4
1924
БНМАУ тунхаглагдаж, Үндсэн хууль батлагдсан.
- 5
1945
Бүх ард түмний санал асуулга.
- 6
1946
Хятадын Иргэн Улс хүлээн зөвшөөрсөн.
- 7
1961
НҮБ-ын гишүүн болсон.
- 8
1992
Шинэ Үндсэн хууль, «Монгол Улс» нэр.
Гол баримт бичгүүд
Шалгалтад дараах баримт бичгийн нэр, он, гол агуулгыг мэдэх шаардлагатай:
• 1911 оны тусгаар тогтнолын тунхаг• 1915 оны Хиагтын гурван улсын гэрээ• 1924, 1940, 1960, 1992 оны Үндсэн хуулиуд• 1945 оны плебисцитийн үр дүн• 1946 оны Монгол-Хятадын хүлээн зөвшөөрлийн акт
Он цагийн хэлхээс
- 1911Шинэ үе🇲🇳 Монгол
Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгал
Монголчууд Чин улсаас тусгаар тогтнолоо зарлаж, VIII Богд Жавзандамбыг хаан ширээнд өргөмжилсөн.
- 1921Орчин үе🇲🇳 Монгол
Ардын хувьсгал ялав
Долдугаар сарын 11-нд Ардын засгийн газар байгуулагдаж, Монгол улс гадаадын хараат байдлаас гарах эхлэл тавигдсан.
- 1924Орчин үе🇲🇳 Монгол
БНМАУ тунхаглагдав
VIII Богд таалал төгссөний дараа Улсын анхдугаар их хурлаар Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсыг тунхаглаж, анхны Үндсэн хуулийг баталсан.
- 1945Орчин үе🇲🇳 Монгол
Тусгаар тогтнолын бүх ард түмний санал асуулга
Аравдугаар сарын 20-нд болсон плебисцитэд оролцогчид тусгаар тогтнолыг бүрэн дэмжсэн.
- 1961Орчин үе🇲🇳 Монгол
Монгол улс НҮБ-д элсэв
Аравдугаар сарын 27-нд Монгол улс Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн болсон.
- 1992Орчин үе🇲🇳 Монгол
Шинэ Үндсэн хууль батлагдав
Нэгдүгээр сарын 13-нд батлагдсан Үндсэн хуулиар улсын нэр «Монгол Улс» болж, хүний эрх, олон намын тогтолцоо, зах зээлийн эдийн засаг хуульчлагдсан.
Эх сурвалж
1911 оны тусгаар тогтнолын тунхаг
Баримт бичиг1911Монголчууд Чин улсаас салж, өөрийн төрийг сэргээх тухай албан ёсны мэдэгдэл.
❓ Тунхагт ямар үндэслэлээр тусгаар тогтнолоо зөвтгөж байна вэ?
Тухайн үеийн эрх зүйн үндэслэл нь Чин улстай байгуулсан харилцаа тухайн гүрэнтэй хамт дуусгавар болсон гэсэн логикт тулгуурладаг. Албан ёсны баримт бичиг нь тухайн үеийн улс төрийн үндэслэлийг шууд харуулна.
БНМАУ-ын анхны Үндсэн хууль
Баримт бичиг1924Улсын анхдугаар их хурлаар батлагдсан анхны Үндсэн хууль — бүгд найрамдах засаглал, иргэдийн эрхийг тодорхойлсон.
❓ 1924 оны Үндсэн хууль 1992 оныхоос юугаараа ялгаатай вэ?
1924 оных нь ангийн зарчимд тулгуурласан, тодорхой давхаргын сонгох эрхийг хязгаарласан бол 1992 оных нь хүн бүрийн тэгш эрх, олон намын тогтолцоо, хувийн өмчийг баталгаажуулсан.
🔬 Хичээлийн лаборатори
Таамагла → Турш → Шалга. Уншсанаа энд бататга.
Тоглуулах товчийг дарж, үйл явдлууд он цагийн дарааллаар хэрхэн өрнөснийг ажигла.
1911
Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгал
Монголчууд Чин улсаас тусгаар тогтнолоо зарлаж, VIII Богд Жавзандамбыг хаан ширээнд өргөмжилсөн.
1921
Ардын хувьсгал ялав
1924
БНМАУ тунхаглагдав
1945
Тусгаар тогтнолын бүх ард түмний санал асуулга
1961
Монгол улс НҮБ-д элсэв
1992
Шинэ Үндсэн хууль батлагдав
📌 Дүгнэлт
Тусгаар тогтнол нэг өдөр биш, 80 гаруй жилийн үйл явцаар баталгаажсан. Энэ логикийг ойлгосон бол холбогдох бүх асуултад хариулж чадна.
Өөрийгөө шалгах
Хичээлийн тестийг өгч мэдлэгээ бататга.
Холбогдох тоглоом
Тоглож байж сурах нь илүү удаан санагддаг.
Дуусгаснаар ахиц болон XP-д тооцогдоно.