Түүхэн хүмүүс
Түүхийг бүтээсэн хүмүүс
Хүн бүрийн намтар, гол гавьяа, холбогдох үйл явдал, бусад хүмүүстэй холбоог нэг дор.
23 хүн олдлоо
VIII Богд Жавзандамба
Богд хаант Монгол улсын хаан
1869 – 1924
1911 оны Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгалын дараа Монгол улсын хаан ширээнд өргөмжлөгдсөн шашин, төрийн тэргүүн.
Абтай сайн хан
Халхын хан
1554 – 1588
Эрдэнэ зуу хийдийг байгуулж, Халхад бурхны шашныг дэлгэрүүлсэн.
Бат хаан
Алтан ордны улсыг үндэслэгч
1207 – 1255
Зүчийн хүү. Баруун этгээдийн аян дайныг удирдаж, Алтан ордны улсыг байгуулсан.
Батмөнх Даян хаан
Монголыг нэгтгэсэн хаан
1464 (ойролцоогоор) – 1517 (маргаантай)
Зургаан түмэн монголыг нэгтгэж, Чингисийн алтан ургийн залгамжийг бэхжүүлсэн хаан.
Бумын хаан
Түрэгийн хаант улсыг үндэслэгч
тодорхойгүй – 552
Жужаныг ялж, Түрэгийн хаант улсыг байгуулсан анхны хаан.
Гүюг хаан
Их Монгол улсын гурав дахь хаан
1206 – 1248
Өгөөдэй хааны хүү. Богино хугацаанд хаан суусан ч Европтой дипломат харилцаа тогтоосон.
Д.Сүхбаатар
Ардын хувьсгалын удирдагч
1893 – 1923
1921 оны Ардын хувьсгалыг удирдсан цэргийн зүтгэлтэн, Монгол Ардын намыг үндэслэгчдийн нэг.
Зэв
Их Монгол улсын жанжин
тодорхойгүй – 1225 (ойролцоогоор)
Дайсны талд байхдаа Тэмүүжинийг сумаар онилж байсан ч дараа нь хамгийн итгэлт жанжин болсон.
Македонский Александр
Македонын хаан
МЭӨ 356 – МЭӨ 323
Гэрэг-Македоны цэргээр Персийг эзэлж, Энэтхэг хүртэл тэлсэн эзэнт гүрэн байгуулсан.
Мандухай сэцэн хатан
Монголыг сэргээсэн хатан
1449 (ойролцоогоор) – 1510 (ойролцоогоор)
Задарсан монгол улсыг дахин нэгтгэхэд шийдвэрлэх үүрэг гүйцэтгэсэн эмэгтэй удирдагч.
Модун шаньюй
Хүннү гүрний шаньюй
МЭӨ 234 (ойролцоогоор) – МЭӨ 174
Хүннү гүрнийг хүчирхэгжүүлж, Төв Азийн анхны их гүрнийг байгуулсан удирдагч.
Мөнх хаан
Их Монгол улсын дөрөв дэх хаан
1209 – 1259
Толуйн хүү. Төрийн шинэчлэл хийж, эзэнт гүрний хүн ам, татварын тооллого явуулсан.
Өгөөдэй хаан
Их Монгол улсын хоёр дахь хаан
1186 – 1241
Чингис хааны гурав дахь хүү. Байлдан дагуулсан газар нутгийг удирдах төрийн тогтолцоог бүрдүүлсэн.
П.Гэндэн
БНМАУ-ын Ерөнхий сайд
1892 – 1937
Сүм хийдийг устгах шахалтыг эсэргүүцэж байсан төрийн зүтгэлтэн. Хэлмэгдүүлэлтийн хэрэгт буруутгагдан хороогдож, хожим цагаатгагдсан.
Сүбээдэй
Их Монгол улсын жанжин
1176 – 1248
Монголын хамгийн авьяаслаг стратегичдын нэг. Хятадаас Европ хүртэл 20 гаруй улсын эсрэг байлдсан.
Түмэдийн Алтан хан
Түмэдийн хан
1507 – 1582
Монголд бурхны шашныг дахин дэлгэрүүлж, «Далай лам» цолыг үүсгэсэн хан.
Х.Чойбалсан
БНМАУ-ын удирдагч
1895 – 1952
1930–40-өөд онд Монголыг удирдсан. Халхын голын дайнд Монголын цэргийг тэргүүлсэн боловч түүний нэртэй холбоотой их хэлмэгдүүлэлт томоохон эмгэнэл болсон.
Хаммурапи
Вавилоны хаан
МЭӨ 1810 (ойролцоогоор) – МЭӨ 1750 (ойролцоогоор)
Месопотамийг нэгтгэж, хүн төрөлхтний хамгийн эртний бүрэн хуулийн эмхэтгэлийг үлдээсэн хаан.
Хасар
Чингис хааны дүү, нэрт мэргэн
1164 (ойролцоогоор) – 1219 (ойролцоогоор)
Чингис хааны дүү. Онц мэргэн харваач бөгөөд улс байгуулах тэмцэлд түшиг тулгуур болсон.
Хубилай хаан
Юань улсыг үндэслэгч
1215 – 1294
Их Монгол улсын хаан бөгөөд Юань улсыг байгуулж, бүх Хятадыг захирсан.
Чингис хаан
Их Монгол улсыг үндэслэгч
1162 (ойролцоогоор) – 1227
Монгол аймгуудыг нэгтгэж Их Монгол улсыг байгуулсан, дэлхийн түүхэнд хамгийн их нөлөө үзүүлсэн удирдагчдын нэг.
Ю.Цэдэнбал
БНМАУ-ын удирдагч
1916 – 1991
1950-аад оноос 1984 он хүртэл Монголыг удирдсан. Аж үйлдвэржилт, боловсролын өргөжилт түүний үед явагдсан.
Юлий Цезарь
Ромын жанжин, төрийн зүтгэлтэн
МЭӨ 100 – МЭӨ 44
Галлыг эзэлж, Ромын бүгд найрамдахаас эзэнт гүрэн рүү шилжих замыг нээсэн жанжин.