Тайлбар толь

Түүхийн нэр томьёо

Хичээл дээр тааралдсан үгээ шууд хайж олоорой. Нэр томьёог ойлгосон бол текст ойлгоход хялбар болно.

53 нэр томьёо

АвтономиШинэ үе: Аль нэг улсын бүрэлдэхүүнд байхдаа дотоод хэргээ өөрөө шийдэх эрхтэй байх байдал.; Тусгаар тогтнол
Алтан ордонМонголын эзэнт гүрэн: Монголын эзэнт гүрний баруун хойд хэсэгт тогтсон улс.; Монголын эзэнт гүрэн
Анхдагч эх сурвалжҮндсэн ойлголт: Үйл явдал болсон тухайн үед, эсвэл нүдээр үзсэн хүний үлдээсэн эх сурвалж.; Эх сурвалж Хоёрдогч эх сурвалж
АрдчилалОрчин үе: Ард түмэн эрх мэдлийн эх үүсвэр байж, сонгуулиар засаглалаа бүрдүүлдэг тогтолцоо.; Үндсэн хууль Хот улс
АрхеологиҮндсэн ойлголт: Хүмүүсийн үлдээсэн эд өлгийн зүйлс, барилга байгууламжийг малтан судалдаг шинжлэх ухаан.; Эх сурвалж
Археологийн сурвалжЭртний улсууд: Өнгөрсөн үеийн хүмүүсийн үлдээсэн эд өлгийн болон материаллаг дурсгал.; Хиргисүүр
Дипломат харилцааОрчин үе: Улс хоорондын албан ёсны харилцааг элчин сайдын яамаар дамжуулан явуулах хэлбэр.; Тусгаар тогтнол
Зах зээлийн эдийн засагОрчин үе: Үнэ, үйлдвэрлэл нь эрэлт нийлүүлэлтээр тодорхойлогддог, хувийн өмчид тулгуурласан эдийн засаг.; Социализм
Ил хаант улсМонголын эзэнт гүрэн: Иран болон ойролцоох нутагт тогтсон Монголын эзэнт гүрний бүрэлдэхүүн улс.; Монголын эзэнт гүрэн
ИргэншилЭрт үе: Хот суурин, бичиг үсэг, төр засаг, хөдөлмөрийн хуваарьтай нийгмийн хөгжлийн өндөр шат.; Хот улс Төр
Их засагМонголын түүх: Чингис хааны тогтоосон Их Монгол улсын хууль. Цэрэг, шүүх, өмч, ёс суртахууны харилцааг зохицуулж байв.; Их Монгол улс Чингис хаан
Их Монгол улсМонголын эзэнт гүрэн: 1206 онд байгуулагдсан Монголын нэгдсэн төр улс.; Чингис хаан
Их хуралдайМонголын түүх: Монголчуудын хаан өргөмжлөх, дайн зарлах зэрэг чухал асуудлыг шийддэг язгууртны их хурал.; Их Монгол улс Хаан
МезолитМонголын өвөг түүх: Дунд чулуун зэвсгийн үе.; Палеолит неолит
Монгол бичигЭзэнт гүрний дараах Монгол: Монгол хэлэнд уламжлал болгон хэрэглэж ирсэн босоо бичгийн тогтолцоо.; Монголын соёл
МЭӨҮндсэн ойлголт: «Манай эриний өмнө» — тооллын эхлэлээс өмнөх үе. МЭӨ-ний тоо их байх тусам илүү эрт болно.; Он тоолол
МянгатМонголын түүх: Их Монгол улсын цэрэг-засаг захиргааны нэгж. Мянган цэрэг гаргадаг өрхийн бүлэг.; Их засаг Хишигтэн
НеолитЭрт үе: Шинэ чулуун зэвсгийн үе. Газар тариалан, мал аж ахуй үүсч, суурин амьдрал бий болсон.; Палеолит Неолитын хувьсгал
Неолитын хувьсгалЭрт үе: Ан агнуураас газар тариалан, мал аж ахуй руу шилжсэн эргэлт. Иргэншил үүсэх үндэс болсон.; Неолит Иргэншил
Нүүдлийн иргэншилМонголын өвөг түүх: Бэлчээрийн мал аж ахуйд тулгуурлан байгаль, улирлын нөхцөлд зохицон нүүдэллэн амьдрах иргэншлийн хэлбэр.; Нүүдлийн мал аж ахуй
Нүүдлийн мал аж ахуйЭзэнт гүрний дараах Монгол: Улирлын бэлчээрийг даган малаа нүүлгэн маллах аж ахуйн хэлбэр.; Нүүдлийн иргэншил
НүүдэлчинМонголын түүх: Мал аж ахуй эрхэлж, бэлчээрийн улирлын шилжилтийн дагуу нүүдэллэн амьдардаг ард түмэн.; Суурин Хүннү
ОйрадЭзэнт гүрний дараах Монгол: Монголын баруун хэсэгт хүчирхэгжсэн монгол угсааны улс төрийн нэгдэл.; Халх
Он тоололҮндсэн ойлголт: Түүхэн үйл явдлыг цаг хугацааны дарааллаар тоолох систем. Бидний хэрэглэдэг тоолол Христийн мэндэлсэн оноос эхэлдэг.; МЭӨ Зуун
ӨртөөМонголын түүх: Улсын хэмжээнд мэдээлэл, элч, ачаа дамжуулах морин шуудангийн станцуудын тогтолцоо.; Өгөөдэй хаан Их Монгол улс
ПалеолитЭрт үе: Хуучин чулуун зэвсгийн үе. Хүмүүс ан агнуур, түүвэрлэлтээр амьдарч, чулуун багаж хийж байсан.; Неолит
ПлебисцитОрчин үе: Улс орны хувь заяаны чухал асуудлаар бүх ард түмнээс санал авах санал асуулга.; Тусгаар тогтнол
СоциализмОрчин үе: Үйлдвэрлэлийн хэрэгслийг нийтийн өмчид байлгаж, төрөөс төлөвлөгөөт эдийн засаг хөтөлдөг тогтолцоо.; Зах зээлийн эдийн засаг
Сэргэн мандалтШинэ үе: XIV–XVI зуунд Европт эртний Грек, Ромын соёлыг сэргээж, хүнийг төвд тавьсан урлаг, шинжлэх ухааны цэцэглэлт.; Хүмүүнлэг үзэл
СяньбиЭртний улсууд: Хүннүгийн дараах үед Монгол, Төв Азийн орчимд хүчирхэгжсэн нүүдэлчдийн улс төрийн нэгдэл.; Хүннү
Тусгаар тогтнолШинэ үе: Улс өөрийн дотоод, гадаад бодлогоо бие даан шийдвэрлэх бүрэн эрхтэй байх байдал.; Автономи Бүрэн эрхт байдал
ТүүхҮндсэн ойлголт: Хүн төрөлхтний өнгөрсөн үйл явдлыг эх сурвалжид тулгуурлан судалдаг шинжлэх ухаан.; Эх сурвалж Он тоолол
ТэмүжинМонголын эзэнт гүрэн: Монгол аймгуудыг нэгтгэх үйл явцыг удирдсан бөгөөд 1206 онд Чингис хаанаар өргөмжлөгдсөн түүхэн хүн.; Чингис хаан
Умард ЮаньЭзэнт гүрний дараах Монгол: Юань улс Хятадад ноёрхлоо алдсаны дараа Монгол нутагт үргэлжилсэн улс төрийн уламжлал.; Юань улс
Үйлдвэрлэх аж ахуйМонголын өвөг түүх: Мал аж ахуй, газар тариалан зэрэг хүнсийг өөрсдөө үйлдвэрлэх аж ахуйн хэлбэр.; Неолитын хувьсгал
Үндсэн хуульОрчин үе: Улсын төрийн байгууламж, иргэдийн үндсэн эрхийг тодорхойлсон дээд хууль.; Ардчилал
ФеодалДундад үе: Газар өмчлөлд тулгуурласан, ноён-харьяат харилцаатай дундад зууны нийгмийн байгуулал.; Эзэнт гүрэн
ХаганМонголын түүх: Түрэг, Уйгур зэрэг нүүдэлчин улсуудын дээд захирагчийн цол. «Хаадын хаан» гэсэн утгатай.; Шаньюй Хаан
ХалхЭзэнт гүрний дараах Монгол: Монголын төв болон зүүн хойд хэсэгт бүрэлдсэн томоохон монголын улс төр, нийгмийн нэгдэл.; Ойрад
ХанлигМонголын түүх: Хан ноёны захирдаг улс. Монголын эзэнт гүрэн задарсны дараа үүссэн бие даасан улсуудыг ингэж нэрлэдэг.; Эзэнт гүрэн Алтан ордны улс
ХиргисүүрМонголын өвөг түүх: Хүрэл болон түрүү төмрийн үед холбогдох Монгол нутгийн археологийн дурсгал.; Археологи
ХишигтэнМонголын түүх: Хааны хамгаалалт, ордны алба хашдаг шилдэг цэргүүд. Ирээдүйн жанжид, түшмэдийг бэлтгэдэг сургууль ч байсан.; Мянгат Их Монгол улс
Хоёрдогч эх сурвалжҮндсэн ойлголт: Хожим нь, анхдагч эх сурвалжид тулгуурлан бичигдсэн судалгаа, шастир, сурах бичиг.; Анхдагч эх сурвалж
Хот улсЭрт үе: Нэг хот болон түүний ойр орчмын нутгаас бүрдсэн бие даасан улс. Жишээ: Афин, Спарта, Ур.; Иргэншил Ардчилал
ХувьсгалОрчин үе: Нийгэм, төрийн байгууллыг үндсээр нь өөрчилдөг гүнзгий, ихэвчлэн хурдацтай өөрчлөлт.; Ардчилал Тусгаар тогтнол
ХүннүЭртний улсууд: Монгол нутгийн эртний хүчирхэг нүүдэлчдийн төр улс.; Шаньюй
ХэлмэгдүүлэлтОрчин үе: Улс төрийн шалтгаанаар иргэдийг хилс хэрэгт буруутган хорих, хөнөөх бодлого.; Цагаатгал
Цагадайн улсМонголын эзэнт гүрэн: Төв Азийн нутагт тогтсон Монголын эзэнт гүрний бүрэлдэхүүн улс.; Монголын эзэнт гүрэн
Чингис хаанМонголын эзэнт гүрэн: Их Монгол улсын үндэслэгч, Монголын нэгдсэн төрийн хаан.; Их Монгол улс
ШаньюйМонголын түүх: Хүннү гүрний хааны цол.; Хүннү Хаган
Эзэнт гүрэнҮндсэн ойлголт: Олон ард түмэн, өргөн уудам нутгийг нэг төвөөс захирдаг том улс.; Ханлиг Хараат улс
Эх сурвалжҮндсэн ойлголт: Өнгөрсөн үеийн тухай мэдээлэл өгдөг аливаа зүйл — бичиг баримт, олдвор, гэрэл зураг, аман яриа.; Анхдагч эх сурвалж Археологи
Юань улсМонголын эзэнт гүрэн: Хубилай хааны байгуулсан, Хятадын нутагт төвлөрсөн Монголын хаант улс.; Хубилай хаан