🎯 Суралцах зорилго
- Түүхэн хүн бүрийг гол үйл явдалтай холбох
- Он цагийг хүнтэй хослуулан санах
- Хүмүүсийн үүргийг үнэлэх
Заавал мэдэх түүхэн хүмүүс
Модун шаньюй
Хүннү гүрний шаньюй
МЭӨ 234 (ойролцоогоор) – МЭӨ 174
Хүннү гүрнийг хүчирхэгжүүлж, Төв Азийн анхны их гүрнийг байгуулсан удирдагч.
Чингис хаан
Их Монгол улсыг үндэслэгч
1162 (ойролцоогоор) – 1227
Монгол аймгуудыг нэгтгэж Их Монгол улсыг байгуулсан, дэлхийн түүхэнд хамгийн их нөлөө үзүүлсэн удирдагчдын нэг.
Өгөөдэй хаан
Их Монгол улсын хоёр дахь хаан
1186 – 1241
Чингис хааны гурав дахь хүү. Байлдан дагуулсан газар нутгийг удирдах төрийн тогтолцоог бүрдүүлсэн.
Хубилай хаан
Юань улсыг үндэслэгч
1215 – 1294
Их Монгол улсын хаан бөгөөд Юань улсыг байгуулж, бүх Хятадыг захирсан.
Мандухай сэцэн хатан
Монголыг сэргээсэн хатан
1449 (ойролцоогоор) – 1510 (ойролцоогоор)
Задарсан монгол улсыг дахин нэгтгэхэд шийдвэрлэх үүрэг гүйцэтгэсэн эмэгтэй удирдагч.
Батмөнх Даян хаан
Монголыг нэгтгэсэн хаан
1464 (ойролцоогоор) – 1517 (маргаантай)
Зургаан түмэн монголыг нэгтгэж, Чингисийн алтан ургийн залгамжийг бэхжүүлсэн хаан.
Түмэдийн Алтан хан
Түмэдийн хан
1507 – 1582
Монголд бурхны шашныг дахин дэлгэрүүлж, «Далай лам» цолыг үүсгэсэн хан.
VIII Богд Жавзандамба
Богд хаант Монгол улсын хаан
1869 – 1924
1911 оны Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгалын дараа Монгол улсын хаан ширээнд өргөмжлөгдсөн шашин, төрийн тэргүүн.
Д.Сүхбаатар
Ардын хувьсгалын удирдагч
1893 – 1923
1921 оны Ардын хувьсгалыг удирдсан цэргийн зүтгэлтэн, Монгол Ардын намыг үндэслэгчдийн нэг.
Х.Чойбалсан
БНМАУ-ын удирдагч
1895 – 1952
1930–40-өөд онд Монголыг удирдсан. Халхын голын дайнд Монголын цэргийг тэргүүлсэн боловч түүний нэртэй холбоотой их хэлмэгдүүлэлт томоохон эмгэнэл болсон.
Ю.Цэдэнбал
БНМАУ-ын удирдагч
1916 – 1991
1950-аад оноос 1984 он хүртэл Монголыг удирдсан. Аж үйлдвэржилт, боловсролын өргөжилт түүний үед явагдсан.
Хослуулан санах арга
Хүн бүрийг нэг өгүүлбэрт багтаа: «Хэн — хэзээ — юугаараа».
• Модун шаньюй — МЭӨ 209 — Хүннүг хүчирхэгжүүлсэн• Чингис хаан — 1206 — Их Монгол улсыг байгуулсан• Өгөөдэй хаан — 1235 — Хархорумыг байгуулсан• Хубилай хаан — 1271 — Юань улсыг тунхагласан• Мандухай хатан — 1479 — Даян хааныг өргөмжилсөн• Алтан хан — 1578 — Далай лам цол өргөмжилсөн• Богд хаан — 1911 — тусгаар тогтнолыг тэргүүлсэн• Д.Сүхбаатар — 1921 — Ардын хувьсгалыг удирдсан
📌 Дүгнэлт
«Хэн — хэзээ — юугаараа» гурвалыг тогтоовол түүхэн хүмүүсийн бүх асуултад хариулж чадна. «Хэн бэ?» тоглоомоор дадлага хий.
Өөрийгөө шалгах
Хичээлийн тестийг өгч мэдлэгээ бататга.
Холбогдох тоглоом
Тоглож байж сурах нь илүү удаан санагддаг.
Дуусгаснаар ахиц болон XP-д тооцогдоно.