🎯 Суралцах зорилго
- Юань улс мөхсөн шалтгааныг жагсаах
- Хойд Юаны үеийн онцлогийг тайлбарлах
- Ойрад, Халхын харилцааг тодорхойлох
Мөхлийн шалтгаан
XIV зууны дунд үеэс Юань улс хэд хэдэн хямралтай зэрэг тулгарсан: хаан ширээний тогтворгүй байдал, цаасан мөнгөний хэт ханшийн уналт, Шар мөрний үер, тахал өвчин, тариачдын бослого.
1368 онд Мин улсын цэрэг Ханбаликийг эзэлж, монголын хаад хойш нутаг буцсан. Энэ үеэс Монголын түүхэнд «Хойд Юань» гэж нэрлэгддэг үе эхэлсэн.
Хуваагдлын үе
Хойд Юаны үед монголчууд Халх, Ойрад, Өмнөд монгол гэх мэт хэсгүүдэд хуваагдаж, хаан ширээний төлөө удаан тэмцэлдсэн. Мин улс энэ хуваагдлыг ашиглан «хагалан бутаргах» бодлого явуулж байв.
Гэвч энэ үе бүхэлдээ уналт байгаагүй. Ойрадын Эсэн тайш 1449 онд Мин улсын эзэн хааныг олзолсон зэрэг үйл явдал монголчуудын цэргийн хүч хэвээр байсныг харуулна.
Он цагийн хэлхээс
- 1271Дундад үе🇲🇳 Монгол
Юань улс тунхаглагдав
Хубилай хаан улсын нэрийг «Их Юань» болгож, нийслэлээ Ханбалик руу шилжүүлсэн.
- 1368Дундад үе🇲🇳 Монгол
Юань улс мөхөв
Мин улсын цэрэг Ханбаликийг эзэлж, монголын хаад хойд зүг нутаг буцсан (Хойд Юань).
- 1479 (ойролцоогоор)Дундад үе🇲🇳 Монгол
Мандухай хатан Батмөнхийг хаан ширээнд өргөмжлөв
Мандухай сэцэн хатан долоон настай Батмөнхийг Даян хаан цолоор өргөмжилж, дараа нь монгол түмнийг дахин нэгтгэсэн.
🔬 Хичээлийн лаборатори
Таамагла → Турш → Шалга. Уншсанаа энд бататга.
Тоглуулах товчийг дарж, үйл явдлууд он цагийн дарааллаар хэрхэн өрнөснийг ажигла.
1271
Юань улс тунхаглагдав
Хубилай хаан улсын нэрийг «Их Юань» болгож, нийслэлээ Ханбалик руу шилжүүлсэн.
1368
Юань улс мөхөв
1479 (ойролцоогоор)
Мандухай хатан Батмөнхийг хаан ширээнд өргөмжлөв
📌 Дүгнэлт
Юань улс мөхсөний дараа монголчууд хуваагдлын хүнд үеийг туулсан. Гэвч төрт ёсны уламжлал тасраагүй бөгөөд удалгүй дахин нэгдэх оролдлого гарна.
Дуусгаснаар ахиц болон XP-д тооцогдоно.