10-Р АНГИ
Орчин үеийн түүх
Дэлхийн хоёр дайн, социализмын үе, хүйтэн дайн, Монголын хөгжлийн замнал болон 1990 оны ардчилсан хувьсгалыг судална.
Хичээлүүд (15)
Ерөнхий боловсролын сурах бичгийн бүлгийн дагуу.
Палеолит, мезолит: Олзворлох, түүвэрлэх аж ахуйн үе
I бүлэг · Монголын өвөг түүх
Монгол нутагт эртний хүмүүс палеолитын доод үеэс амьдарч эхэлсэн. Эртний хүмүүс байгалиас бэлэн байгаа нөөцийг ашиглан олзворлох, түүвэрлэх аж ахуй эрхэлж, чулуун багаж зэвсгээ үе шаттай боловсронгуй болгожээ.
Неолитын хувьсгал: Үйлдвэрлэх аж ахуйн үе
I бүлэг · Монголын өвөг түүх
Хүн ам өсөж, олзворлох аж ахуйн боломж хязгаарлагдах болсон үед хүмүүс амь зуух шинэ арга зам эрэлхийлжээ. Үүний үр дүнд мал аж ахуй, тариалан үүсэж, үйлдвэрлэх аж ахуйд шилжсэн нь неолитын хувьсгал хэмээн нэрлэгддэг.
Хүрлийн үе, түрүү төмрийн үе: Нүүдлийн иргэншил
I бүлэг · Монголын өвөг түүх
Монгол нутгийн уур амьсгал хуурайшиж, эрс тэс болохын хэрээр хүмүүсийн аж ахуйн хэв маяг өөрчлөгджээ. Бэлчээрийн мал аж ахуй хөгжиж, нүүдлийн иргэншлийн үндэс бүрэлдэн тогтсон.
Хүннү гүрэн
II бүлэг · Монголын эртний улсууд
Монгол нутагт нүүдлийн иргэншил хөгжиж, нийгмийн зохион байгуулалт нарийсахын хэрээр төр улсууд бий болсон. Хүннү гүрэн нь Монголын эртний төр улсын түүхэнд онцгой байр суурь эзэлдэг.
Хүннүгийн дараах улсууд
II бүлэг · Монголын эртний улсууд
Хүннүгийн улс төрийн хүч суларсны дараа Монгол нутаг болон Төв Азид олон төр улс, аймгийн холбоод бий болжээ. Сяньби зэрэг улс Хүннүгийн дараах улс төрийн түүхэнд чухал байр суурь эзэлдэг.
Эртний улсуудын аж ахуй, технологийн дэвшил
II бүлэг · Монголын эртний улсууд
Эртний нүүдэлчдийн аж ахуй нь байгаль орчиндоо зохицсон мал аж ахуйд тулгуурлаж байв. Төмөрлөг боловсруулах, морь уналга, зэр зэвсгийн үйлдвэрлэл зэрэг технологийн хөгжил нь нийгэм, цэргийн хүчийг нэмэгдүүлжээ.
Эртний улсуудын соёл
II бүлэг · Монголын эртний улсууд
Эртний Монгол нутгийн улсууд өөрийн өвөрмөц соёл, урлаг, зан заншил, оршуулгын уламжлалтай байжээ. Археологийн олдворууд нь тэдний ахуй амьдрал, итгэл үнэмшлийг танин мэдэх чухал эх сурвалж болдог.
Чингис хаанаас өмнөх үеийн монголчууд
III бүлэг · Монголын эзэнт гүрэн
XII зууны Монголын тал нутагт олон аймаг, овог, улс төрийн нэгдлүүд оршиж байв. Тэдний хоорондын харилцаа, тэмцэл, холбоо нь Монголын нэгдсэн улс байгуулагдах өмнөх нөхцөлийг бүрдүүлсэн.
Их Монгол улс
III бүлэг · Монголын эзэнт гүрэн
Монгол аймгуудын нэгдэл, улс төрийн тэмцлийн үр дүнд Тэмүжин Монголын олон аймгийг нэгтгэж, 1206 онд Их Монгол улсын хаанаар өргөмжлөгджээ.
Чингис хааны түүхэнд гүйцэтгэсэн үүрэг
III бүлэг · Монголын эзэнт гүрэн
Чингис хаан Монголын аймгуудыг нэгтгэж, төвлөрсөн төр байгуулсан бөгөөд түүний байгуулсан улс Евразийн өргөн уудам нутагт нөлөөгөө тогтоосон.
Чингис хааны дараах Монголын эзэнт гүрэн
III бүлэг · Монголын эзэнт гүрэн
Чингис хааны дараа Монголын эзэнт гүрний газар нутаг улам өргөжиж, төрийн удирдлага, захиргааны тогтолцоо боловсронгуй болсон. Өргөн уудам нутагт харилцаа, худалдаа хөгжсөн.
Монголын эзэнт гүрний задрал: Юань, Алтан ордон, Цагадай, Ил хаант улс
III бүлэг · Монголын эзэнт гүрэн
Эзэнт гүрний өргөн уудам нутаг, эрх мэдлийн хуваарилалт, дотоод улс төрийн өөрчлөлтийн үр дүнд Монголын эзэнт гүрний бүрэлдэхүүнд хэд хэдэн томоохон улс төрийн төвүүд бий болсон.
Монгол улс эх нутагтаа төвлөсөн нь
IV бүлэг · Монголын эзэнт гүрний дараах Монгол улс
Юань улсын үе дууссаны дараа Монголын улс төрийн төвлөрөл эх нутаг руугаа шилжиж, Монголын улс төрийн шинэ нөхцөл бүрэлджээ.
Монголын хаант улсууд
IV бүлэг · Монголын эзэнт гүрний дараах Монгол улс
XIV–XVII зууны үед Монголын нутагт улс төрийн хэд хэдэн хаант улс, томоохон нэгдлүүд оршин тогтнож байв. Тэдний харилцаа, тэмцэл Монголын улс төрийн түүхийн чухал хэсэг юм.
Соёл, аж ахуй
IV бүлэг · Монголын эзэнт гүрний дараах Монгол улс
XIV–XVII зууны Монголын нийгэмд нүүдлийн мал аж ахуй гол байр суурьтай хэвээр байсан бөгөөд соёл, шашин, бичиг үсэг, урлагийн хөгжил үргэлжилжээ.
Гүнзгийрүүлсэн нэмэлт хичээл (7)
Инфографик, газрын зураг, он цагийн хэлхээс, эх сурвалж бүхий сэдэвчилсэн хичээлүүд. Заавал биш ч гүнзгий ойлгоход тустай.
БНМАУ байгуулагдсан нь
1924 он ба анхны Үндсэн хууль
Богд хаан таалал төгссөний дараах улс төрийн шийдвэр, БНМАУ-ын тунхаглал, анхны Үндсэн хуулийн агуулгыг судална.
1930-аад он
Шинэчлэл, хазайлт, хэлмэгдүүлэлт
«Зүүнтний хазайлт», ардын бослого, их хэлмэгдүүлэлт болон түүний үр дагаврыг судална.
Халхын голын дайн
1939 он — тусгаар тогтнолыг хамгаалсан нь
Халхын голын дайны шалтгаан, явц, үр дүн болон олон улсын ач холбогдлыг судална.
Тусгаар тогтнол баталгаажсан нь
1945–1961 он
1945 оны плебисцит, олон улсын хүлээн зөвшөөрөл, НҮБ-д элссэн үйл явцыг судална.
Социализмын үеийн хөгжил
Аж үйлдвэржилт, боловсрол, хот суурин
1950–1980-аад оны эдийн засаг, нийгэм, боловсролын хөгжил болон тогтолцооны хязгаарлалтыг судална.
1990 оны Ардчилсан хувьсгал
Цус урсгалгүй шилжилт
Ардчилсан хувьсгалын шалтгаан, явц, үр дүн болон 1992 оны Үндсэн хуулийг судална.
Дүгнэлт: XX зууны Монгол
Жилийн эцсийн давтлага
XX зууны Монголын түүхийг нэгтгэн давтаж, дэлхийн үйл явдалтай холбон дүгнэнэ.